به نام یکتا معمار هستی

درباره معمار بزرگ هادى میرمیران

جمعه 30 اردیبهشت 1390 01:22 ب.ظ

نویسنده : مصطفی نصیری اوانکی
ارسال شده در: میرمیران ،

 
مهندس هادى میرمیران متولد ۱۳۲۳ قزوین
فارغ التحصیل رشته معمارى دانشكده هنرهاى زیبا دانشگاه تهران ۱۳۴۷
مسؤول كارگاه معمارى واحد طراحى وشهرسازى شركت ملى ذوب آهن ایران ۱۳۵۸ ـ ۱۳۴۷
سرپرست واحد طراحى شركت خانه سازى ایران ۵۹ ـ ۵۸
سرپرست واحد طراحى اداره كل مسكن و شهرسازى اصفهان ۶۶ـ ۶۰
مدیر عامل ومدیر طراحى شركت مهندسین مشاور نقش جهان ـ پارس از ۶۷
مدرس دانشكده معمارى دانشگاه علم و صنعت ۱۳۷۶ ـ ۱۳۷۰
مدرس دانشكده هاى معمارى دانشگاه هاى آزاد تهران ، شیراز وهمدان ازسال ۱۳۷۵
ارائه دهنده بیش از ۲۳ طرح معمارى
ارائه دهنده چند طرح جامع وتفصیلى براى اصفهان و شیراز
ارائه دهنده طرح هاى احیاى مناطق تاریخى درشیراز، اصفهان، تبریز و تهران
شركت كننده وبرنده جایزه دربسیارى مسابقات معمارى
كسب مقام اول جایزه بزرگ معمار ۱۳۸۲
صاحب یك سرى مقالات درزمینه معمارى ودرمجلات تخصصى
دریافت نشان ملی فرهنگ وهنر۱۳۸۳ (از محمد خاتمی رییس جمهور وقت)
 

چیزى كه معمارى مدرن ومعاصر ایران همچنان كم دارد و از كمبودآن مى نالد و هرگز نمى بالد، پژوهش هایى بنیادى است كه گذشته اى درخشان را به آینده اى مبهم گره بزند. مشكل دیگر درمعمارى معاصر ایران نبود نشانه هایى از تداوم و پیوستگى است وهمین، حرف زدن درباره آن را سخت وصورت بندى آن را ناممكن مى سازد. پراكندگى آثار وپوسته هاى جسته و گریخته اى كه هیچ گاه حول یك هسته نبوده اند وشكل نگرفته اند وهیچ گاه جریانى سارى وسازنده نساخته اند، توصیف تمام دستاوردهاى معمارى معاصر ایران است كه آن هم درمعدود نامها و معدود نشانه هایى خلاصه مى شود. یكى از چیزهایى كه مى تواند سازنده یا تداعى كننده معمارى یك كشور دردوره اى تاریخى باشد، بناهاى یادمانى وسازه هاى شاخص شهروندى است، كه سفارش آن بیشتر از سوى دولت وشركت ها و شهروندان صاحب ثروت است. چیزى كه به یك معمار متشخص امكان واجازه مى دهد تا ایده و عقیده پیشرو خود را فراتر از خواست هاى معمول ومرسوم و روزمره ومطابق با معیارهاى زیبایى شناسیك وپلاستیك پیاده كند ومفهوم تازه اى ازاقامت واجرا را به بروز و ظهور برساند. در دو سوى این ماجرا كه گفتم ، شاید البته هنوز آن طور كه باید وشاید هیچ نوع صف آرایى روشن وشفافى صورت نگرفته باشد. یعنى نه آن معمارى پا به عرصه گذاشته كه با خلاقیت خود چشم ها را خیره كند ونه سفارشى طرح شده كه توأم با آزادى بیان و ایده براى معمار باشد. این موضوع استثنایى هم دارد، كه البته چون جریان ساز نبوده نمى توان از آن به طور جامع ومانع سخن به میان آورد. ازبین همین استثناها یكى هم « هادى میرمیران» است كه حداقل به خاطر عمل گرایى اش دراین عرصه نمى توان او را نادیده گرفت . كسى كه همین الآن وهمین ساعت هم طراحى واجراى پروژه هاى خاصى را دراختیار دارد و پیش مى برد.
میرمیران متعلق به نسلى است كه كار حرفه اى را به طور مشخص بعد از انقلاب شروع كرده اند و آثار قابل بحثى را در نوع خود ارائه داده اند. نسلى كه خواسته و مى خواهد با درنظر گرفتن دستاوردهاى گذشته، كه یكسر دغدغه تاریخ معمارى ایران را داشته و در رسیدن بدان چندان موفق نبوده است، تلاشهاى جدیدى را ارائه بدهد.
او همان طور كه بارها در سخنرانى هاى خود گفته و در آثارش نیز نشان داده، اعتقادى به جداسازى معمارى سرزمینهاى مختلف و زمانهاى متفاوت ندارد و مرزبندى هاى خشك زمانى به عنوان «سبك ها» و مرزبندى هاى خشك سرزمینى به عنوان «سنت هاى معمارى» را نمى پذیرد و نقطه مقابل آن هم به عدم تعیین و تعلق سرزمینى معمارى مایل و معتقد نیست. میرمیران استفاده از الگوهاى معمارى ایران را در آثارش چنین استدلال مى كند: «تحلیل معمارى ایران نشان مى دهد كه به رغم كثرت، تنوع و پیچیدگى بناها، اصول، مبانى و الگوهاى نسبتاً معدودى در طول زمان به اشكال مختلف در این معمارى به كار گرفته شده اند. افزون بر آن، تكامل معمارى ایران بیشتر بر تعالى این اصول، مبانى، الگوها و در جریان نوعى فعالیت هوشمندانه و ماهرانه استوار بوده است تا ایجاد آنها. با پذیرش این امر، پرسشى پیش مى آید كه آیا نمى توان در معمارى امروز ایران نیز به همان اصول و مبانى و الگوها پرداخت و آنها را در جریان یك فعالیت خلاق تكامل بخشید و به پیش برد. پاسخ مثبت به این پرسش بود كه موجب شد در طرحهاى من اصول و مبانى معمارى گذشته ایران مبناى كار قرار گیرد.»
یكى از آثار مهندس میرمیران كه باعث شد او جایزه بزرگ معمار ۸۲ را كه با حضور داوران خارجى برگزار مى شد، به خود اختصاص دهد، كار مشترك او با «مسعود عربشاهى» بود كه از حیث به كارگیرى مبانى و اصول معمارى تاریخى ما جایگاه خاصى میان آثار پرتعداد او داشت. این اثر كانون وكلاى تهران بود كه طراحى و اجراى آن را میرمیران بر عهده داشت و طراحى و اجراى نقش برجسته باشكوه آن را عربشاهى. نقش برجسته اى كه در تداوم بخشیدن به سازه، همان جایگاه نمادین خود را در نگاهى تاریخى مى یافت و با این حال سراسر امروزى بود و مى نمود.
مهندس میرمیران در كنار كسانى چون «نادر اردلان» شاید از معدود معماران باشناختى باشد كه این ظرفیتهاى تاریخى را به صورت امروزین و اصولى در اثر خود آورده اند: «از بررسى و تحلیل عناصر و الگوهاى تاریخ معمارى ایران این نتیجه حاصل مى شود كه عناصر و الگوهاى یاد شده اگرچه هر یك در دوره معینى از تاریخ معمارى این سرزمین خلق شده اند، اما با حضور ممتد در دوره هاى بعدى، تكامل و پالایش یافته، داراى هویتى مستقل از زمان شده اند و مفهوم عامى را از یك الگو یا یك عنصر معمارى ارائه مى دهند كه شأن تجریدى یافته و داراى تصویرى ذهنى و حامل بارعاطفى است. اگر بپذیریم كه این كیفیت معروض زمان نیست، باردیگر اجازه خواهیم یافت كه از آنها در شكل تجریدى خود در معمارى امروز استفاده كنیم.» اینجاست كه پى به منظور میرمیران از معمارى بى زمان و مكان و نه آن معمارى بى مكان و بى توجه به سرمایه عظیم بشرى مى بریم. چیزى كه انگار خواسته و تاحدود زیادى توانسته در سى و چندسال كار حرفه اى معمارى به آن برسد و بدان بپردازد. در بررسى آثار شاخص این هنرمند، صرفنظر از كیفیت نهایى و زیبایى شناسیك آنها، به یك سرى اصول بنیادى برمى خوریم كه همه به نوعى از تاریخ معمارى این سرزمین آمده  اند و هم نهاد با پیشنهادهایى شده اند كه معمارى پست مدرن در شمایى بازتر و بزرگتر مى دهد. گرایش به مفهوم سازى تجریدى و ذهن گرایى، گرایش به فرم و فضا در گذار از ماده به روح (همچنان كه در معمارى رو به تكامل تاریخى اصفهان دیده است) و بالاخره كلى نگرى اهم این ویژگى هاى بنیادى را در طرح ها و ساخت و سازهاى میرمیران تشكیل مى دهند. چیزى كه با درجه اى از شفافیت در طرح ها و آثارى چون فرهنگستان هاى جمهورى اسلامى، طرح كتابخانه ملى ایران، طرح موزه مركز اسناد رفسنجان، طرح موزه ملى آب ایران (مشترك با بهرام شیردل)، كانون وكلاى مركز و… خود را نشان مى دهد و نمایان مى كند: «دو نكته اساسى در این نوع معمارى پیش مى آید. اول اینكه مفاهیم، اسطوره ها، مضامین و دیگر تولیدات فكرى اشتراكات زیادى در فرهنگ هاى مختلف دارند و عمدتاً مفاهیم واحدى هستند كه در سرزمین هاى مختلف به صورت هاى گوناگون بیان شده و به تصویر درآمده اند. از این رو زمانى كه معمارى خود را به خدمت تجسم بخشیدن به آنها قرار مى دهیم اثر معمارى خواه ناخواه كیفیتى فراتر از سرزمین معین مى یابد و به نوعى جهانى مى شود، به خصوص اگر مفاهیمى كه دستمایه كار قرارگرفته اند مربوط به مقولات كلى هستى باشند.
دوم اینكه فرم ها و فضاهاى معمارى اگرچه در ابتدا در جهت تجسم بخشى به مفاهیم معینى خلق مى شوند، اما به علت خاصیتى كه بطور كلى در فرم و فضا وجود دارد و بخصوص آن بخش از خلاقیت فضایى كه اصولاً خارج از كنترل و آگاهى طراح صورت مى گیرد، بسادگى به افاده مفاهیم دیگرى نیز میل مى كنند. تجربه نشان مى دهد كه هر اندازه قدرت فضایى و شكلى اثر معمارى بیشتر و غنى تر باشد به همان اندازه براى پذیرش و ارائه مفاهیم مختلف توانایى بیشترى خواهدداشت.»
مهندس هادى میرمیران به یك عبارت جزو پركارترین معماران معاصر ایرانى و به یك عبارت پركارترین معمار بعد از انقلاب ما به حساب مى آید و این را هم تعداد طرح و ساخته هایش به ما مى گوید و هم توفیقى كه براى اجراى خیلى از طرح ها و پروژه هایش داشته است. فرصتى كه كمتر نصیب هر معمار ایرانى مى شود و براى به دست آوردن آن، علاوه بر توانایى فكرى و فلسفى، دلایل دیگرى هم لازم مى نماید.
میرمیران بعد از تمام كردن رشته معمارى دانشكده هنرهاى زیبا تهران با رتبه اول در سال ،۱۳۴۷ تا سال ۱۳۵۷ مسؤول كارگاه معمارى واحد طراحى و شهرسازى شركت ملى ذوب آهن ایران، از سال ۱۳۵۸ تا ۱۳۵۹ سرپرست واحد طراحى شركت خانه سازى ایران، از سال ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۶ سرپرست واحد طراحى اداره كل مسكن و شهرسازى استان اصفهان و از سال ۱۳۶۷ تاكنون مدیرعامل و مدیر طراحى شركت مهندسین مشاور نقش جهان ـ پارس بوده و هست. از طرح هاى مهم این معمار نسل سوم معمارى معاصر ایران مى توان به طرح سفارت ایران در هراره، سالن مراجعین كنسولى وزارت امور خارجه ـ تهران، سر كنسولگرى ایران در فرانكفورت، سفارت ایران در بانكوك، ساختمان مركزى بانك صادرات ایران، ساختمان استاندارى تهران، كتابخانه مركزى شیراز، موزه ملى آب ایران ـ تهران، مركز ورزشى رفسنجان، طرح مجموعه و محوطه سازى مجلس شوراى اسلامى (میدان بهارستان)، مجتمع مسكونى، تجارى ـ خدماتى نواب، ـ تهران، طرح مركز شهر جدید پولادشهرـ اصفهان و ... اشاره كرد كه با طرح جامع منطقه اصفهان، طرح جامع و تفصیلى شهر اصفهان، طرح جامع و تفصیلى شیراز و طرح مجموعه شهرى (كلان شهر) اصفهان، در زمینه شهرسازى، تكمیل مى شود.
میرمیران همچنین طرح احیاى محور تاریخى شیراز، طرح احیاى مجموعه میدان كهنه و مسجد جامع عتیق اصفهان، طرح احیاى مجموعه كریمخانى شیراز، طرح احیاى منطقه تاریخى تبریز و بالاخره طرح ساماندهى مجموعه بهارستان ـ تهران را نیز در كارنامه خود دارد.
و اما از جمله جوایزى كه میرمیران درمسابقات مختلف و متعدد معمارى براى طرح هایش دریافت كرده است، مى توان خیلى كلى به دریافت لوح تقدیر جامعه مهندسان مشاور ایران براى شناسایى و معرفى معمارى ایران در سال ،۱۳۷۵ معمار برگزیده سال ۱۳۷۹ در اولین دوره اعطاى نشان معمارى ایران (استاد پیرنیا)، جایزه مهراز ـ سال ،۱۳۸۱ انتخاب شده به عنوان پیشكسوت معمارى توسط سازمان نظام مهندسى ساختمان كشور ـ سال ،۱۳۸۱ برنده دوم جایزه بزرگ معمار سال ۱۳۸۰ به خاطر مجموعه ورزشى رفسنجان برنده نخست جایزه بزرگ معمار سال ۱۳۸۲ براى ساختمان كانون وكلاى دادگسترى مركز، رتبه دوم در مسابقه بزرگ طرح مجموعه آتى سنتر ـ تهران ـ ۱۳۸۲ و دریافت لوح تقدیر و تندیس از جامعه مهندسان مشاور ایران در سال ۱۳۸۳ اشاره كرد.
میرمیران تاكنون سخنرانى هاى زیادى هم در مراكز علمى و آموزشى مثل دانشكده هاى معمارى، موزه هنرهاى معاصر تهران، مدرسه معمارى A.A لندن و ... داشته كه درآنها بیشتر به تبیین دیدگاه هاى معماریایى نسل خود و گاه خیلى كلى به صورت بندى معمارى نسل هاى پیش از خود پرداخته است.
با تمام این حرف ها معمارى مدرن و معاصر ایران هنوز در بند اماها و آیاها و اگرهاى زیادى است كه اگر با پژوهش هاى دامنه دار علمى و رویكردهاى عملى بدان ها پاسخ داده نشود، معلوم نیست كه به كدام مقصد میل كند و سر از كجاها دربیاورد. حضور مهندس میرمیران و معماران شناخته شده دیگرى كه به خاطر تنگناهاى شایع در این حوزه خلاقه و در ایران كمتر مجال بروز و ظهور ایده ها و عقایدشان هست، شاید تنهاد لگرمى در این حوزه به حساب بیاید كه آن هم متأسفانه به خاطر پراكندگى و بى پشتوانگى كمتر نوید آینده اى روشن را مى دهد!




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -